Kontrakty terminowe

--- reklama ---
Nie daj się oszukać funduszom inwestycyjnym! Osiągnij regularny zysk inwestując samodzielnie w akcje na rynku kapitałowym. Zobacz więcej >>


Kontrakty terminowe

Kontrakty terminowe w przeszłości były umową pomiędzy kupującym a sprzedającym na dostawę określonego towaru (instrumentu bazowego) w określonym czasie i początkowo występowały na giełdach towarowych. Wzrost ryzyka na rynkach finansowych spowodowane wzrostem zmienności kursów walutowych oraz stóp procentowych a także znacznymi wahaniami cen surowców oraz wzrost zmienności kursów akcji doprowadził do poszukiwań sposobów ograniczenia ryzyka. Inwestorzy skorzystali ze wzorów, czyli z dotychczas istniejących towarowych instrumentów pochodnych. Obecnie w większości przypadków nikt nie życzy sobie dostawy towaru, a zarówno nabywcy jak i sprzedawcy realizują wcześniej za pomocą giełdy swoje zobowiązania w formie pieniężnej. W przypadku kontraktów finansowych bazujących na różnego rodzaju indeksach byłoby to po prostu niemożliwe. Współczesne kontrakty terminowe są w większości przypadków tak zbudowane, że nie zawierają tradycyjnie rozumianego instrumentu bazowego, lecz indeks podstawowy. Nie znajdziemy tam także zobowiązania dokonania transakcji kupna/sprzedaży, natomiast strony zobowiązane są do dokonania płatności, której wartość jest różnicą cen pomiędzy wartością indeksu podstawowego a wartością kontraktu. Kontrakty terminowe są symetrycznymi instrumentami pochodnymi, gdyż zarówno strona kupująca, jak i strona sprzedająca zobowiązuje się do wykonania transakcji w określonym terminie. Jeżeli wartość indeksu podstawowego przewyższa cenę kontraktu to różnicę pomiędzy cenami wypłaca strona krótka (sprzedający), stronie długiej (kupującemu). Gdy wartość indeksu podstawowego jest niższa od ceny kontraktu, to różnicę pomiędzy cenami wypłaca strona długa , stronie krótkiej. W większości przypadków cena kontraktu i indeksu podstawowego są wyrażane w innych jednostkach niż wartości pieniężne np. w punktach. Ustalona jest tylko wartość jednostki. W takich sytuacjach dokonuje się odpowiedniego przeliczenia; np. na WIG 20 wartość jednego punktu równy jest 10 zł. Jeżeli różnica pomiędzy ceną kontraktu a wartością indeksu WIG 20 wyniesie + 153 pkt, to strona krótka jest zobowiązana do wypłacenia stronie długiej 1530 zł (153×10 zł =1530 zł).

Na rynku finansowym funkcjonują dwa rodzaje kontraktów terminowych:

  • kontrakty futures;
  • kontrakty forward. Podstawową różnicą pomiędzy nimi jest miejsce ich występowania.

Kontrakty futures występują na giełdzie, która bierze na siebie ryzyko niedotrzymania warunków kontraktu przez jedną ze stron. Cały obrót kontraktami futures regulowany jest przez odpowiednie przepisy. Aby zawrzeć umowę kupna/sprzedaży, inwestor musi posiadać konto depozytowe z wymaganym minimalnym depozytem. Codziennie każdy kontrakt na każdym koncie jest wyceniany i na tej podstawie dostosowywane są konta inwestora. Są to tz. „codzienne rozrachunki rynkowe” (marking to market). Każdy spadek depozytu poniżej wymaganego minimum musi być uzupełniony. Jeżeli inwestor tego nie zrobi, jego makler ma prawo zlikwidować konto. W przypadku rozchwiania rynku, wysokość depozytu może zostać podniesiona. Codzienne rozliczanie i obowiązek uzupełniania konta depozytowego wyklucza ryzyko niewypłacalności.

Kontrakty forward zawierane są pomiędzy dwiema stronami, kupującym i sprzedającym. W większości przypadków jedną ze stron jest bank. Pomiędzy nimi ustala się cenę, termin realizacji oraz wielkość kontraktu. Rozliczenie kontraktu następuje w terminie jego realizacji, co oznacza, że w momencie zawierania kontraktu, strony nie ponoszą żadnych kosztów. Rozliczenie może nastąpić zarówno w formie przepływu pieniędzy, jak i w formie fizycznej dostawy. Kontrakty forward występują na rynku pozagiełdowym, a ryzykiem niedotrzymania warunków kontraktu obarczana jest druga strona. W związku z powyższym rośnie ryzyko niewypłacalności drugiej strony.

Kontrakty terminowe mogą być wykorzystywane do:

  • hedgingu, w którym zarówno strona długa, jak i strona krótka może zabezpieczyć się przed zmianą wartości indeksu podstawowego. Kupujący zabezpieczy się przed wzrostem, a sprzedający przed spadkiem indeksu podstawowego (więcej na stronie hedging).
  • spekulacji – dzięki zastosowaniu dźwigni wielokrotnie (w przypadku WIG 20 dźwignia wynosi 10) zwiększa się możliwość osiągnięcia dużych zysków. Należy przy tym pamiętać,że dźwignia zwiększa także ryzyko poniesienia dużych strat.
  • jako substytut innych rodzajów inwestycji. Zamiast kupować poszczególne spółki wchodzące w skład indeksu, może kupić kontrakt o tej samej wartości, a gotówkę przetrzymać w formie oprocentowanej rezerwy.

Zobacz także interesujące frazy:

  • kontrakty terminowe w praktyce;
  • kontrakty terminowe na wig20;
  • kontrakty terminowe wig20;
  • kontrakty terminowe gpw;
  • kontrakty terminowe futures;
  • kontrakty terminowe i opcje;
  • kontrakty terminowe na akcje;
  • kontrakty terminowe na gpw;
  • kontrakty terminowe na waluty;
  • kontrakty terminowe notowania;
  • kontrakty terminowe forum;
  • gpw kontrakty terminowe.